Wypadki przy pracy

Czy każde zdarzenie wypadkowe, które ma miejsce w naszym zakładzie pracy i w którym uczestniczył nasz pracownik można nazwać wypadkiem przy pracy?

Odpowiedź na to pytanie często nie jest prosta i może budzić wątpliwości. Dzieje się tak z powodu już samej konstrukcji definicji wypadku przy pracy. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z dnia 28 listopada 2002 r.)  za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło
w związku z pracą:

  1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
  2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
  3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

W związku z tym cztery składowe tej definicji muszą zaistnieć jednocześnie, aby dane zdarzenie można było nazwać wypadkiem przy pracy.

 

Nagłość zdarzenia – w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że cechę nagłości ma zdarzenie, którego czas trwania nie przekracza jednej dniówki roboczej. Potocznie rozumiemy zaś nagłość jako zdarzenie natychmiastowe, raptowne, gwałtowne, niespodziewane i nieplanowane. Przykładem takich sytuacji mogą być między innymi porażenie prądem, upadek z drabiny, oparzenie czy potrącenie przez samochód.

 

Przyczyna zewnętrzna – w wielu przypadkach może być tłumaczona jako czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego pracownika. Przyczyną zewnętrzną w związku z tym będzie np. ostrze noża tapicerskiego powodujące skaleczenie u pracownika natomiast nie będzie nią wręczenie pracownikowi wypowiedzenia, po otrzymaniu którego pracownik doznał zawału serca.

 

Uraz lub śmierć – o ile śmierć pracownika, która następuje wyniku wypadku przy pracy jest prosta w stwierdzeniu o tyle stwierdzenie urazu już nie. Dzieje się tak dlatego, że trudno jest przytoczyć jedną definicję urazu mogącego wystąpić u pracownika. Definicja medyczna mówi o przerwaniu ciągłości tkanki, co w większości przypadków jest nawet trafne. Ale co kiedy w wyniku wypadku poszkodowany pracownik doznaje np. urazu psychicznego? Aby nie mieć wątpliwości najłatwiej poprosić poszkodowanego o udokumentowanie zaistniałego urazu np. przedłożeniem dokumentacji, jaką uzuskuje on w czasie wizyty czy wizyt lekarskich. Urazem nie będzie np. złe samopoczucie pracownika.

 

Związek z pracą – oznacza, iż w czasie wypadku pracownik wykonywał czynności na rzecz swojego pracodawcy zrówno, kiedy polecenie takie otrzymał od przełożonego jak i  w przypadku, kiedy daną czynnośc wykonywał w interesie pracodwcy bez takiego polecenia. Wypadek, do którego dochodzi w miejscu, gdzie pracownik znalazł się ze względu na wykonywaną pracę ale w danej chwili jej nie świadczył np. wypadek w trakcie drogi na stołówkę pracowniczą w czasie przerwy śniadaniowej, także zostanie zaliczony do omawianej grupy wypadków. Związek z pracą nie występuje natomiast w sytuacji kiedy np. pracownik warsztatu mechanicznego w trakcie godzin pracy wymienia olej w prywatnym samochodzie jedynie dla swojej korzyści.

 

Należy pamiętać, że jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest zgłoszenie zaistniałego w zakładzie pracy wypadku niezwłocznie – czyli najszybciej jak to jest możliwe w danej sytuacji.

Wypadek zwyczajowo zgłasza się bezpośredniemu przełożonemu, który taką informacje od razu powinien przekazać dalej, aby mogła trafić do pracodawcy. Obowiązkiem pracodawcy natomiast jest w tej sytuacji powołać zespół powypadkowy, który w terminie 14 dni zbada przyczyny i okoliczności wypadku, wysłucha poszkodowanego oraz ewentualnych świadków wypadku a swoje ustalenia przedstawi w protokole powypadkowym.